Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
ZAMKNIJ X

Exegi monumentum - interpretacja

Geneza utworuUtwór wchodzi w skład „Pieśni”, które początkowo ukazały się jako zbiór złożony z III ksiąg (31-23 p.n.e.), a około 17-13 p.n.e. zostały uzupełnione o księgę IV. Potomni nazywali pieśni Horacego odami.

Zbiór „Pieśni” cechuje ogromna różnorodność podejmowanej przez poetę tematyki. Autor tworzył pieśni poświęcone poszczególnym bogom, utwory autotematyczne, zawierające akcenty polityczne, a także
Opis sytuacji lirycznejPodmiot liryczny utworu opowiada o chwale wielkiego poety, moderatora poezji rzymskiej,
Opis podmiotu i przedmiotu lirycznegoW obrębie literatury, którą nazywamy „starożytną”, mieści się literatura Rzymian, którzy byli wielkimi pośrednikami pomiędzy literaturą grecką a piśmiennictwem krajów europejskich. Najsławniejszym poetą lirycznym Rzymu był Horacy. Literatura, jego zdaniem, spełniała i spełnia ważne zadania społeczne. Poeta jest członkiem społeczeństwa, dla którego pracuje i jednocześnie zdobywa pewien status społeczny. Horacy chciał, aby to była zaszczytna ranga, wynikająca z zasług. Wymogiem, jaki Horacy stawiał literaturze, był postulat wartości moralnej, jaką powinien odznaczać się utwór poetycki.

W pieśni „Exegi monumentum”(„Wybudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu”) Horacy ustanawia twórczość poetycką szczytem, pułapem ludzkich dokonań. W prologu poeta w momencie tworzenia uważał się za bliskiego bogom, w epilogu – w obliczu dzieła stworzonego ze słów –
Symbolika utworu i jego interpretacja


Pieśń Horacego zawiera w sobie jedno główne przesłanie, iż każdy prawdziwy i szanujący się artysta powinien tak żyć i tworzyć, aby pozostała po nim trwała pamięć wśród odbiorców. Autor stara się sam docenić wartość swojego talentu lecz jednocześnie zdaje sobie sprawę z tego, iż jego talent jest formą daru od muzy Melpomeny. Dzięki temu nie czuje się on twórcą doskonałym i zachowuje zdrową postawę pokory wobec daru jaki otrzymał.

Do motywu przedstawionego przez Horacego nawiązywało w swej twórczości wielu późniejszych poetów i twórców. Jednym z nich jest Jan Kochanowski – poeta z Czarnolasu. Jan Kochanowski (1530- 1584) to najwybitniejszy poeta polskiego renesansu. Jest on znany jako twórca pieśni religijnych, patriotycznych, refleksyjnych, miłosnych, fraszek oraz cyklu trenów. W swoich utworach Kochanowski zawarł przede wszystkim swoją postawę wobec życia i Boga. Ujął w nich także swoje przemyślenia dotyczące świata i człowieka. Pieśni nie mają tytułów, oznaczone są cyframi.

Pieśń która bezpośrednio nawiązuje do motywu horacjańskiego jest Pieśń XXIV. Pieśń ta bezpośrednio nawiązuje do utworu Horacego i jest jakby powieleniem motywu „pomnika trwalszego niż ze Spiżu”.

Kochanowski przemawia w swoim utworze w pierwszej osobie. Domyślnym odbiorcą – adresatem pieśni może być biskup krakowski i podkanclerz koronny Maszkowski, z którym wiązała Kochanowskiego przyjaźń:

On ja, jako mię zowiesz, wielce ulubiony

Mój Myszkowski, nie umrę…

Poeta z Czarnolasu podobnie jak Horacy w swojej pieśni podkreśla iż umiejętność pisania otrzymał on jako dar od

Interpretacja i analiza „Exegi monumentum” HoracegoHoracy, jeden z największych poetów antycznych, żył i tworzył w drugiej połowie I wieku p.n.e. „Exegi monumentum...” to pieśń pochodząca z trzeciej księgi „Carmina”. Stanowi przykład liryki bezpośredniej, w której autor, będący tożsamy z podmiotem lirycznym, wyraża swą pewność w osiągnięcie wiecznej chwały dzięki swojej poezji, która przetrwa na zawsze.

W pierwszej strofie dochodzi do porównania sztuki poezji z symbolami trwałości – spiżowym pomnikiem oraz piramidami, które wznosili faraoni. Porównanie to wypada na korzyść poezji, bowiem, w przeciwieństwie do pomnika, nie zostanie naruszona przez warunki atmosferyczne, jakim podlega stojący na otwartej przestrzeni materialny symbol czyjejś chwały - „...nie naruszą go deszcze gryzące nie zburzy / oszalały Akwilon oszczędzi go nawet”.
   
W pierwszym wersie drugiej strofy poeta kontynuuje myśl z poprzedniej – jego „pomnik trwalszy nad spiż” zostanie oszczędzony przez upływ czasu. Artysta wyraża wiarę we własną nieśmiertelność, jaką osiągnie dzięki poezji. Myśl ta ma kontynuację w trzeciej zwrotce. Wieczność artysta utożsamia z trwaniem Imperium Rzymskiego, ucieka się więc do symboli Rzymu – ceremonii prowadzonych przez kapłanów.
   
Wielki rzymski poeta nie urodził się w rodzinie patrycjuszy, był tylko synem wyzwoleńca – niewolnika, któremu podarowano wolność. W trzeciej strofie pojawia się wątek autobiograficzny artysty, opisuje on swoje pochodzenie - „...stamtąd gdzie Aufidus huczy/ z tego kraju gdzie gruntom brak wody gdzie Daunus/ rządził ludem rubasznym...” - ma na myśli krainę Apulię. W słowach: „...ja z nizin wyrosły”
Przykładowe nawiązaniaJ. Kochanowski "Pieśń XXIV, księgi wtóre"

A. Mickiewicz "Exegi monumentum aere perennius..."

J. Tuwim "Exegi monumentum..."
Wyjaśnienie terminu „non omnis moriar”Czyli „nie wszystek umrę” - najsławniejszy cytat