Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.

Exegi monumentum - interpretacja

Geneza utworuUtwór wchodzi w skład „Pieśni”, które początkowo ukazały się jako zbiór złożony z III ksiąg (31-23 p.n.e.), a około 17-13 p.n.e. zostały uzupełnione o księgę IV. Potomni nazywali pieśni Horacego odami.

Zbiór „Pieśni” cechuje ogromna różnorodność podejmowanej przez poetę tematyki. Autor tworzył pieśni poświęcone poszczególnym bogom, utwory autotematyczne, zawierające akcenty polityczne, a także
Zobacz całość tekstu
Opis sytuacji lirycznejPodmiot liryczny utworu opowiada o chwale wielkiego poety, moderatora poezji rzymskiej,
Zobacz całość tekstu
Opis podmiotu i przedmiotu lirycznegoW obrębie literatury, którą nazywamy „starożytną”, mieści się literatura Rzymian, którzy byli wielkimi pośrednikami pomiędzy literaturą grecką a piśmiennictwem krajów europejskich. Najsławniejszym poetą lirycznym Rzymu był Horacy. Literatura, jego zdaniem, spełniała i spełnia ważne zadania społeczne. Poeta jest członkiem społeczeństwa, dla którego pracuje i jednocześnie zdobywa pewien status społeczny. Horacy chciał, aby to była zaszczytna ranga, wynikająca z zasług. Wymogiem, jaki Horacy stawiał literaturze, był postulat wartości moralnej, jaką powinien odznaczać się utwór poetycki.

W pieśni „Exegi monumentum”(„Wybudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu”) Horacy ustanawia twórczość poetycką szczytem, pułapem ludzkich dokonań. W prologu poeta w momencie tworzenia uważał się za bliskiego bogom, w epilogu – w obliczu dzieła stworzonego ze słów –
Zobacz całość tekstu
Symbolika utworu i jego interpretacja


Pieśń Horacego zawiera w sobie jedno główne przesłanie, iż każdy prawdziwy i szanujący się artysta powinien tak żyć i tworzyć, aby pozostała po nim trwała pamięć wśród odbiorców. Autor stara się sam docenić wartość swojego talentu lecz jednocześnie zdaje sobie sprawę z tego, iż jego talent jest formą daru od muzy Melpomeny. Dzięki temu nie czuje się on twórcą doskonałym i zachowuje zdrową postawę pokory wobec daru jaki otrzymał.

Do motywu przedstawionego przez Horacego nawiązywało w swej twórczości wielu późniejszych poetów i twórców. Jednym z nich jest Jan Kochanowski – poeta z Czarnolasu. Jan Kochanowski (1530- 1584) to najwybitniejszy poeta polskiego renesansu. Jest on znany jako twórca pieśni religijnych, patriotycznych, refleksyjnych, miłosnych, fraszek oraz cyklu trenów. W swoich utworach Kochanowski zawarł przede wszystkim swoją postawę wobec życia i Boga. Ujął w nich także swoje przemyślenia dotyczące świata i człowieka. Pieśni nie mają tytułów, oznaczone są cyframi.

Pieśń która bezpośrednio nawiązuje do motywu horacjańskiego jest Pieśń XXIV. Pieśń ta bezpośrednio nawiązuje do utworu Horacego i jest jakby powieleniem motywu „pomnika trwalszego niż ze Spiżu”.

Kochanowski przemawia w swoim utworze w pierwszej osobie. Domyślnym odbiorcą – adresatem pieśni może być biskup krakowski i podkanclerz koronny Maszkowski, z którym wiązała Kochanowskiego przyjaźń:

On ja, jako mię zowiesz, wielce ulubiony

Mój Myszkowski, nie umrę…

Poeta z Czarnolasu podobnie jak Horacy w swojej pieśni podkreśla iż umiejętność pisania otrzymał on jako dar od

Zobacz całość tekstu
Interpretacja i analiza „Exegi monumentum” HoracegoHoracy, jeden z największych poetów antycznych, żył i tworzył w drugiej połowie I wieku p.n.e. „Exegi monumentum...” to pieśń pochodząca z trzeciej księgi „Carmina”. Stanowi przykład liryki bezpośredniej, w której autor, będący tożsamy z podmiotem lirycznym, wyraża swą pewność w osiągnięcie wiecznej chwały dzięki swojej poezji, która przetrwa na zawsze.

W pierwszej strofie dochodzi do porównania sztuki poezji z symbolami trwałości – spiżowym pomnikiem oraz piramidami, które wznosili faraoni. Porównanie to wypada na korzyść poezji, bowiem, w przeciwieństwie do pomnika, nie zostanie naruszona przez warunki atmosferyczne, jakim podlega stojący na otwartej przestrzeni materialny symbol czyjejś chwały - „...nie naruszą go deszcze gryzące nie zburzy / oszalały Akwilon oszczędzi go nawet”.
   
W pierwszym wersie drugiej strofy poeta kontynuuje myśl z poprzedniej – jego „pomnik trwalszy nad spiż” zostanie oszczędzony przez upływ czasu. Artysta wyraża wiarę we własną nieśmiertelność, jaką osiągnie dzięki poezji. Myśl ta ma kontynuację w trzeciej zwrotce. Wieczność artysta utożsamia z trwaniem Imperium Rzymskiego, ucieka się więc do symboli Rzymu – ceremonii prowadzonych przez kapłanów.
   
Wielki rzymski poeta nie urodził się w rodzinie patrycjuszy, był tylko synem wyzwoleńca – niewolnika, któremu podarowano wolność. W trzeciej strofie pojawia się wątek autobiograficzny artysty, opisuje on swoje pochodzenie - „...stamtąd gdzie Aufidus huczy/ z tego kraju gdzie gruntom brak wody gdzie Daunus/ rządził ludem rubasznym...” - ma na myśli krainę Apulię. W słowach: „...ja z nizin wyrosły”
Zobacz całość tekstu
Przykładowe nawiązaniaJ. Kochanowski "Pieśń XXIV, księgi wtóre"

A. Mickiewicz "Exegi monumentum aere perennius..."

J. Tuwim "Exegi monumentum..."
Zobacz całość tekstu
Wyjaśnienie terminu „non omnis moriar”Czyli „nie wszystek umrę” - najsławniejszy cytat
Zobacz całość tekstu